Du lịch Phú Yên
HỖ TRỢ TƯ VẤN MIỄN PHÍ VỀ DU LỊCH PHÚ YÊN
LIÊN HỆ SĐT BÊN DƯỚI NHÉ ^^
09319.555.35 - 098.857.0655

Nghệ thuật bài Chòi Phú Yên là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Thứ năm - 18/05/2017 05:19
Nghệ thuật bài chòi là một hình thức diễn xướng dân gian khá độc đáo, được cho là xuất hiện ở Phú Yên trên ba thế kỷ và theo dấu chân người Việt xuôi về phương Nam. Bài chòi khu vực Nam Trung Bộ nói chung và Phú Yên nói riêng là nghệ thuật kết hợp giữa thơ, nói vè, hát, hô, khua trống, mõ, nhạc đệm, diễn trò cũng như vận dụng cả các điệu xuân nữ, xàng xê, hò Quảng...
Những anh Hiệu, chị Hiệu trong Nghệ thuật Bài chòi. Ảnh: D. T. Xuân
Những anh Hiệu, chị Hiệu trong Nghệ thuật Bài chòi. Ảnh: D. T. Xuân

Bên cạnh hoạt động vui chơi tại các lễ hội tuyền thống, nhất là dịp Tết Nguyên Đán, bài chòi được xem là món ăn tinh thần không thể thiếu của người dân Phú Yên suốt mấy trăm năm qua. Ngày nay, nghệ thuật này vẫn giữ vị trí quan trọng trong lòng công chúng và du khách gần xa. 

Gần đây, tỉnh Phú Yên đã có nhiều giải pháp để bảo tồn môn nghệ thuật dân gian đặc sắc này như lập các Câu lạc bộ bài Chòi ở các địa phương, đưa vào giảng dạy trong các trường học, có chính sách đãi ngộ đối với những nghệ nhân bài Chòi, tổ chức tuyên truyền trong cộng đồng cùng chung tay bảo tồn nghệ thuật bài Chòi...
 

“ĐẶC SẢN” BÀI CHÒI PHÚ YÊN

Mặc dù hiện nay có rất nhiều chương trình văn hóa - nghệ thuật mới mẻ, hấp dẫn trên các phương tiện truyền thông đại chúng nhưng các hội bài chòi vẫn thu hút đông đảo người chơi. Mỗi khi tết đến xuân về, ai nấy đều rủ nhau chơi hội bài chòi. Vài năm trở lại đây, nhiều nhóm, câu lạc bộ (CLB) bài chòi trong tỉnh còn tổ chức hội bài chòi thường xuyên, quanh năm chứ không chỉ chờ đến dịp xuân về.

Theo thạc sĩ Nguyễn Hoài Sơn, nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Phú Yên, “Nghệ thuật bài chòi Phú Yên” trải qua hơn 3 thế kỷ hình thành, phát triển theo dấu chân mở cõi vào phương Nam. Hiện nay, các bản bài chòi cổ vẫn được trình diễn trong các chương trình dân ca, cổ nhạc. Bên cạnh đó, những bản bài chòi do các tác giả mới sáng tác mang đậm hình ảnh, con người quê hương Phú Yên như: Dáng đứng Phú YênNẫu dìa xứ nẫuNhớ ơn người xây tháp… cũng được phổ biến rộng rãi trong các hội diễn bài chòi.

Tuy nhiên, cái hồn cốt để bài chòi Phú Yên phát triển chính là nghệ thuật diễn xướng độc đáo, đặc trưng của loại hình nghệ thuật này. Ông Trần Long Ẩn, người hát bài chòi ở huyện Tuy An, cho biết: “Lâu năm với vai anh Hiệu trong các hội chơi, hội diễn, tôi thấy vai trò của anh Hiệu rất quan trọng trong việc tạo niềm vui, hứng thú của người chơi. Ngoài các câu thai học được từ các bậc tiền nhân, anh Hiệu còn phải nhanh trí ứng tác sao cho có vần, có điệu hợp với cái tên ứng trong thẻ bài”. Ông Ẩn ứng khẩu ngay câu lục bát: “Đầu xuân rót rượu pha trà/Nhìn ra mới thấy anh là Tám Quăn”.

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian trên địa bàn Phú Yên, hiện nay, ngành Văn hóa tỉnh đã sưu tầm được trên 300 câu thai. Phần lớn các câu thai đều dễ thuộc, dễ vận dụng với các thể loại: thơ lục bát, thơ 4 chữ, nói thơ, nói vè... Các nhạc cụ như: đờn cò, đờn nhị phù hợp với làn điệu quen thuộc của bài chòi là xàng xê, xuân nữ, cổ bản… được sử dụng trong khi trình diễn.

Các nghệ nhân lớn tuổi ở nhiều địa phương trong tỉnh vẫn còn khả năng trình diễn, nhớ các làn điệu bài chòi cổ. Thế hệ nghệ nhân mới đang ra sức truyền dạy bài chòi trong trường học, các CLB đàn hát dân ca. Ngành Văn hóa Phú Yên vẫn đang tìm kiếm, sưu tầm các câu thai bài chòi.

Nguồn: Internet

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
KÊNH THÔNG TIN DU LỊCH TỈNH PHÚ YÊN
Website là trang thông tin, tin tức tổng hợp tại tỉnh Phú Yên, hiện trong quá trình thử ngiệm chờ giấy cấp phép.
Mọi sao chép trên website này vui lòng để lại nguồn tin, tránh vi phạm bản quyền.
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây